Gdzie szukać pomocy w kryzysie w Wielkiej Brytanii — numery, które warto mieć zapisane
Gdy dzieje się źle w środku nocy, nikt nie ma siły przeszukiwać internetu. Ten tekst jest po to, żeby zapisać sobie kilka numerów zawczasu — albo podać go komuś, o kogo się martwisz.
Zacznę od rzeczy, którą trzeba powiedzieć uczciwie: w Wielkiej Brytanii nie ma całodobowej linii kryzysowej po polsku. Sprawdziłem to i nie znalazłem takiej usługi. Poniżej opisuję więc, z czego realnie można skorzystać — łącznie z tym, jak poradzić sobie z barierą językową.
Gdy zagrożone jest życie
999 — pogotowie. NHS formułuje to jednoznacznie: dzwoń pod 999 albo jedź na oddział ratunkowy, jeśli „someone’s life is at risk – for example, they have seriously injured themselves or taken an overdose”.
Dotyczy to także sytuacji, gdy ktoś podjął próbę odebrania sobie życia albo ma konkretny plan i środki, żeby to zrobić.
W rozmowie z operatorem wystarczy powiedzieć: „Mental health emergency” oraz podać adres. To dwie informacje, które trzeba przekazać w pierwszej kolejności.
Gdy jest źle, ale nie ma bezpośredniego zagrożenia
111 z opcją zdrowia psychicznego — Anglia
Od sierpnia 2024 roku w Anglii działa całodobowa ścieżka kryzysowa przez 111. NHS England: „People of all ages, including children, who are in crisis or concerned family and loved ones can now call 111, select the mental health option and speak to a trained mental health professional”.
Dzwonisz pod 111, wybierasz opcję zdrowia psychicznego i rozmawiasz ze specjalistą. Bezpłatnie, o każdej porze. Można też dzwonić, martwiąc się o kogoś innego.
Jest też wersja online: 111.nhs.uk — check your mental health symptoms
Pozostałe kraje
- Walia — 111, opcja 2. Całodobowo, przez cały rok, dla osób w każdym wieku, bezpłatnie także z telefonu bez doładowania.
- Szkocja — 111 i opcja zdrowia psychicznego, prowadzi do Mental Health Hub NHS 24. Dodatkowo Breathing Space, 0800 83 85 87: poniedziałek–czwartek 18:00–2:00, od piątku 18:00 do poniedziałku 6:00 bez przerwy.
- Irlandia Północna — Lifeline, 0808 808 8000. Bezpłatnie, całodobowo, siedem dni w tygodniu.
Samarytanie — 116 123
Bezpłatnie, całą dobę, przez 365 dni w roku, z telefonu stacjonarnego i komórkowego, także na kartę. Nie trzeba być w sytuacji skrajnej, żeby zadzwonić — linia jest dla każdego, komu jest ciężko.
Ważne zastrzeżenie: brytyjscy Samarytanie prowadzą linię po angielsku i walijsku. Krążąca w internecie informacja o obsłudze w ponad 240 językach dotyczy organizacji amerykańskiej o podobnej nazwie — nie tej brytyjskiej.
Linia walijska: 0808 164 0123. Relay UK dla osób niesłyszących: 18001 44 116 123.
Shout — pomoc przez SMS
Jeśli rozmowa głosowa jest ponad siły — a bywa — wyślij słowo SHOUT na numer 85258. To bezpłatna, całodobowa usługa tekstowa. Piszesz zamiast mówić, we własnym tempie, bez konieczności układania zdań na głos.
Dla wielu osób mówiących po angielsku jako drugim językiem to łatwiejsza forma kontaktu niż telefon: masz czas dobrać słowa, możesz przeczytać jeszcze raz i poprawić.
Bariera językowa — co pomaga
Rozmowa o najtrudniejszych rzeczach w obcym języku jest wyczerpująca. Kilka rzeczy realnie ułatwia.
Zacznij od jednego zdania. Nie musisz opowiadać wszystkiego. Wystarczy: „I need help. I am not safe.” albo „I am struggling with my mental health.” To zdanie uruchamia całą resztę.
Powiedz, że angielski nie jest Twoim pierwszym językiem. „English is not my first language, please speak slowly.” Osoby po drugiej stronie są tego uczone.
Wybierz SMS zamiast telefonu. Shout na 85258 — pisanie daje czas, którego rozmowa nie daje.
Poproś kogoś, żeby był obok. Nie musi mówić za Ciebie. Sama obecność zmienia to, ile da się udźwignąć.
Wsparcie po polsku, które istnieje
To nie są linie kryzysowe, ale warto o nich wiedzieć.
- Polish Psychologists’ Association — brytyjska organizacja charytatywna (nr 1146273) z siedzibą w POSK w Londynie. Konsultacje po polsku, psychoterapia indywidualna, poradnictwo rodzinne, stawki od £15. Wizyty umawiane, nie interwencja kryzysowa. polishpsychologists.org
- West Sussex Mind — usługi dla społeczności polskiej, sesje indywidualne po polsku w rejonie Worthing, Littlehampton i Bognor. Help Point: 0300 303 5652.
- Rethink Mental Illness — materiały informacyjne po polsku: rethink.org — factsheets in Polish
- Royal College of Psychiatrists — informacje o zdrowiu psychicznym po polsku: rcpsych.ac.uk — polish. Sama strona zaznacza, że tłumaczenia mogą nie być najbardziej aktualne.
Lekarz rodzinny — i mit, który powstrzymuje wiele osób
W polskiej społeczności krąży przekonanie, że bez dokumentów albo określonego statusu pobytowego nie można się zarejestrować u GP. To nieprawda. NHS pisze wprost: „You do not need ID, proof of address or proof of immigration status”, a numer NHS „can make it easier to find your medical records, but you do not need one to register”.
Rządowy migrant health guide dodaje: „GP practices are not required to ask for proof of identity, address or immigration status from patients wishing to register”.
Rejestracja: nhs.uk — how to register with a GP surgery
Jeśli martwisz się o kogoś innego
Nie musisz mieć pewności. Możesz zadzwonić pod 111 z opcją zdrowia psychicznego albo do Samarytan i po prostu opisać sytuację — te linie są też dla osób z otoczenia.
Jedna rzecz, o której warto wiedzieć: zapytanie wprost, czy ktoś myśli o odebraniu sobie życia, nie zwiększa ryzyka. To częsta obawa i nieuzasadniona. Bezpośrednie pytanie zwykle przynosi ulgę, bo przełamuje milczenie.
Zapisz to teraz
Nie na później. Wpisz do telefonu trzy pozycje:
- 999 — zagrożenie życia
- 111 — kryzys, całodobowo (w Walii opcja 2)
- 116 123 — Samarytanie, bezpłatnie, zawsze
- SHOUT na 85258 — jeśli nie dasz rady mówić
Wszystkie numery i adresy zweryfikowane w sierpniu 2026 na oficjalnych stronach NHS, NHS England, Samaritans, Shout, Breathing Space i Lifeline.
Zebrane numery i adresy trzymam też na stronie pilna pomoc. Kiedy najostrzejszy moment minie, warto pomyśleć o regularnej pracy — opisuję ją na stronie terapia.
Ta strona nie jest usługą kryzysową i nie odpowiadam na wiadomości całodobowo.
O tym, jak przygotować się do rozmowy z lekarzem, kiedy najostrzejszy moment minie, piszę w tekście o rozmowie z GP o zdrowiu psychicznym.